Answer
What does Gurbani say about Naam?
In short
Gurbani describes Naam through two figures that carry most of its meaning. It is wealth, and specifically the only wealth that is not left behind, which sets it against everything else a person spends a life accumulating. And it is medicine, which frames the human condition as an illness rather than a crime. The practice itself is described as continuous rather than scheduled, kept with each breath and each morsel, and it is said to come through the Guru rather than through reading or effort.
The first thing Gurbani says about Naam is what happens to it at the end.
ਇਸੁ ਜੁਗ ਮਹਿ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹੈ ਨਾਮੋ ਨਾਲਿ ਚਲੈ ॥
eis jug meh naam nidhaan hai naamo naal chalai
In this age, the Naam, the Name of the Lord, is the treasure. Only the Naam goes along in the end.
Guru Nanak Dev Ji is making a comparison, not just a claim. Everything else a person gathers stops at the same boundary, and Guru Amar Daas Ji states the contrast exactly: ਏਕੋ ਨਿਹਚਲ ਨਾਮ ਧਨੁ ਹੋਰੁ ਧਨੁ ਆਵੈ ਜਾਇ
Ang 511. Calling Naam wealth is deliberate, because it puts it in the same category as the things people actually organise their lives around, and then says it is the only item in that category that holds.
The second figure changes the diagnosis of what is wrong with a person.
ਸਰਬ ਰੋਗ ਕਾ ਅਉਖਦੁ ਨਾਮੁ ॥
sarab rog kaa aaukhadh naam
The Naam is the panacea, the remedy to cure all ills.
Guru Arjan Dev Ji uses this constantly. He writes ਅਉਖਧੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਜਿਤੁ ਰੋਗੁ ਨ ਵਿਆਪੈ
Ang 814, and describes receiving it from the Guru as a fever breaking: ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦੀਓ ਗੁਰਿ ਅਵਖਧੁ ਉਤਰਿ ਗਇਓ ਸਭੁ ਤਾਪ ॥੧॥ ਰਹਾਉ
Ang 500. This matters more than it first appears. If the human problem is sickness rather than wickedness, then what is needed is treatment rather than punishment, and the tone of the whole tradition follows from that choice.
On how it is practised, Gurbani is specific and the specification is demanding.
ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਜਨੁ ਨਾਮੁ ਸਮਾਰੈ ॥੩॥
saas saas jan naam samaarai ||3
With each and every breath, they remember the Naam. ||3||
Not an hour set aside. Guru Arjan Dev Ji ties it to the two things a body does without deciding to: ਸਾਸਿ ਗ੍ਰਾਸਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ
Ang 289. Breathing and eating are involuntary and constant, and the instruction borrows that quality. Naam is meant to run underneath the day rather than interrupt it.
What is promised is put negatively as often as positively. Guru Arjan Dev Ji says ਡਿਠਾ ਸਭੁ ਸੰਸਾਰੁ ਸੁਖੁ ਨ ਨਾਮ ਬਿਨੁ
Ang 322, having looked, and Guru Amar Daas Ji adds the second half that is easy to miss: ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਸੁਖੁ ਨ ਪਾਈਐ ਨਾ ਦੁਖੁ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ
Ang 430. Not only that peace is absent, but that the existing pain does not leave.
And the source is named, which closes off the obvious shortcut.
ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਨਾਮੁ ਨ ਪਾਈਐ ਪੜਿ ਥਾਕੇ ਸਾਂਤਿ ਨ ਆਈ ਹੇ ॥੫॥
bin satigur seve naam na paieeaai paR thaake saa(n)t na aaiee he ||5
Without serving the True Guru, the Naam is not obtained. You can read until you are exhausted, but you shall not find peace and tranquility. ||5||
Reading will not produce it. That line is pointed at people who assumed scholarship was the road, and it puts Naam back where Gurbani keeps everything else: something received through the Guru, in the sangat, rather than something achieved alone.
Panktis cited
-
ਇਸੁ ਜੁਗ ਮਹਿ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹੈ ਨਾਮੋ ਨਾਲਿ ਚਲੈ ॥
In this age, the Naam, the Name of the Lord, is the treasure. Only the Naam goes along in the end.
Guru Nanak Dev Ji · Ang 1091
-
ਏਕੋ ਨਿਹਚਲ ਨਾਮ ਧਨੁ ਹੋਰੁ ਧਨੁ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥
The Naam, the Name of the Lord, is the only permanent wealth; all other wealth comes and goes.
Guru Amar Daas Ji · Ang 511
-
ਸਰਬ ਰੋਗ ਕਾ ਅਉਖਦੁ ਨਾਮੁ ॥
The Naam is the panacea, the remedy to cure all ills.
Guru Arjan Dev Ji · Ang 274
-
ਅਉਖਧੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਜਿਤੁ ਰੋਗੁ ਨ ਵਿਆਪੈ ॥
The Name of the Lord is the medicine to cure all disease; with it, no disease afflicts me.
Guru Arjan Dev Ji · Ang 814
-
ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦੀਓ ਗੁਰਿ ਅਵਖਧੁ ਉਤਰਿ ਗਇਓ ਸਭੁ ਤਾਪ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
The Guru has given the medicine of the Lord's Name, Har, Har, and all afflictions are gone. ||1||Pause||
Guru Arjan Dev Ji · Ang 500
-
ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਜਨੁ ਨਾਮੁ ਸਮਾਰੈ ॥੩॥
With each and every breath, they remember the Naam. ||3||
Guru Arjan Dev Ji · Ang 189
-
ਸਾਸਿ ਗ੍ਰਾਸਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ ॥
With every breath and every morsel of food, cherish the Lord's Name.
Guru Arjan Dev Ji · Ang 289
-
ਡਿਠਾ ਸਭੁ ਸੰਸਾਰੁ ਸੁਖੁ ਨ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ॥
I have seen the whole world - without the Lord's Name, there is no peace at all.
Guru Arjan Dev Ji · Ang 322
-
ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਸੁਖੁ ਨ ਪਾਈਐ ਨਾ ਦੁਖੁ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ ॥
Without the Name, peace is not obtained, and pain does not depart from within.
Guru Amar Daas Ji · Ang 430
-
ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਨਾਮੁ ਨ ਪਾਈਐ ਪੜਿ ਥਾਕੇ ਸਾਂਤਿ ਨ ਆਈ ਹੇ ॥੫॥
Without serving the True Guru, the Naam is not obtained. You can read until you are exhausted, but you shall not find peace and tranquility. ||5||
Guru Amar Daas Ji · Ang 1046
ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ?
ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ
ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਾਮ ਨੂੰ ਦੋ ਤਸਵੀਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ, ਏਹ ਧਨ ਹੈ, ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਓਹ ਇੱਕੋ ਧਨ ਜਿਹੜਾ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਏਸ ਨਾਲ ਏਹ ਓਸ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਏਹ ਦਵਾਈ ਹੈ, ਤੇ ਏਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜੁਰਮ ਨਹੀਂ, ਬਿਮਾਰੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਭਿਆਸ ਕਿਸੇ ਮਿੱਥੇ ਵੇਲੇ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਲਗਾਤਾਰ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਾਹ ਸਾਹ ਤੇ ਗਿਰਾਹੀ ਗਿਰਾਹੀ, ਤੇ ਏਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਗੁਰੂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਨਾਮ ਬਾਰੇ ਬਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਏਹ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿਚ ਏਹਦਾ ਕੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਇਸੁ ਜੁਗ ਮਹਿ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹੈ ਨਾਮੋ ਨਾਲਿ ਚਲੈ ॥
eis jug meh naam nidhaan hai naamo naal chalai
ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵਿਚ (ਜੀਵ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ) ਨਾਮ ਹੀ (ਅਸਲ) ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ‘ਨਾਮ’ ਹੀ (ਇਥੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ) ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ, ਤੁਲਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੰਦਾ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਓਹ ਸਾਰਾ ਇੱਕੋ ਹੱਦ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਏਹ ਫ਼ਰਕ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਏਕੋ ਨਿਹਚਲ ਨਾਮ ਧਨੁ ਹੋਰੁ ਧਨੁ ਆਵੈ ਜਾਇ
ਅੰਗ 511। ਨਾਮ ਨੂੰ ਧਨ ਆਖਣਾ ਸੋਚ ਕੇ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਏਸ ਨਾਲ ਓਹ ਓਸੇ ਖ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹਦੇ ਦੁਆਲੇ ਲੋਕ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਸ ਖ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਟਿਕਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਏਹੀ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਤਸਵੀਰ ਬੰਦੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰਬ ਰੋਗ ਕਾ ਅਉਖਦੁ ਨਾਮੁ ॥
sarab rog kaa aaukhadh naam
ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੈ,
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਏਹ ਤਸਵੀਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਓਹ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਅਉਖਧੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਜਿਤੁ ਰੋਗੁ ਨ ਵਿਆਪੈ
ਅੰਗ 814, ਤੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਏਹ ਮਿਲਣ ਨੂੰ ਤਾਪ ਲਹਿ ਜਾਣ ਵਾਂਗ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦੀਓ ਗੁਰਿ ਅਵਖਧੁ ਉਤਰਿ ਗਇਓ ਸਭੁ ਤਾਪ ॥੧॥ ਰਹਾਉ
ਅੰਗ 500। ਏਸ ਗੱਲ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਪਹਿਲੀ ਨਜ਼ਰੇ ਦਿਸਦੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਸਲਾ ਬਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਰੋਗ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋੜ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਇਲਾਜ ਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਲਹਿਜਾ ਏਸੇ ਚੋਣ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
ਅਭਿਆਸ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਏਥੇ ਬਾਣੀ ਬੜੀ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਤੇ ਮੰਗ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੈ।
ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਜਨੁ ਨਾਮੁ ਸਮਾਰੈ ॥੩॥
saas saas jan naam samaarai ||3
ਸੇਵਕ ਆਪਣੇ ਇਕ ਇਕ ਸਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ (ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ) ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ।੩।
ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਵੇਲਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਏਹਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਦੋ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਸਰੀਰ ਸੋਚੇ ਬਿਨਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਸਾਸਿ ਗ੍ਰਾਸਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ
ਅੰਗ 289। ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਤੇ ਖਾਣਾ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੁਕਮ ਓਹੀ ਗੁਣ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਦਿਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਨਹੀਂ, ਦਿਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਚੱਲਣਾ ਹੈ।
ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਹੈ ਓਹ ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਓਨਾ ਹੀ ਨਾਂਹ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਡਿਠਾ ਸਭੁ ਸੰਸਾਰੁ ਸੁਖੁ ਨ ਨਾਮ ਬਿਨੁ
ਅੰਗ 322, ਤੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਓਹ ਅੱਧ ਜੋੜਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜਾ ਸੌਖਿਆਂ ਅੱਖੋਂ ਓਹਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਸੁਖੁ ਨ ਪਾਈਐ ਨਾ ਦੁਖੁ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ
ਅੰਗ 430। ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਸਗੋਂ ਜਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈ ਓਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਤੇ ਸੋਮਾ ਦੱਸ ਕੇ ਸੌਖਾ ਰਾਹ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਨਾਮੁ ਨ ਪਾਈਐ ਪੜਿ ਥਾਕੇ ਸਾਂਤਿ ਨ ਆਈ ਹੇ ॥੫॥
bin satigur seve naam na paieeaai paR thaake saa(n)t na aaiee he ||5
ਹੇ ਭਾਈ! ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਰਨ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ (ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਠੰਢ ਨਹੀਂ ਪੈ ਸਕਦੀ) । ਪੰਡਿਤ ਲੋਕ (ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਧਰਮ ਪੁਸਤਕ) ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਥੱਕ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੈਦਾ ਨਾਹ ਹੋਈ ।੫।
ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਏਹ ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ। ਏਹ ਪੰਕਤੀ ਓਹਨਾਂ ਵੱਲ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਵਿੱਦਿਆ ਨੂੰ ਹੀ ਰਾਹ ਸਮਝ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤੇ ਏਹ ਨਾਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਓਥੇ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬਾਣੀ ਬਾਕੀ ਸਭ ਕੁਝ ਰੱਖਦੀ ਹੈ: ਗੁਰੂ ਰਾਹੀਂ, ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼, ਇਕੱਲਿਆਂ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਨਹੀਂ।
ਹਵਾਲੇ
-
ਇਸੁ ਜੁਗ ਮਹਿ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਹੈ ਨਾਮੋ ਨਾਲਿ ਚਲੈ ॥
ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਵਿਚ (ਜੀਵ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ) ਨਾਮ ਹੀ (ਅਸਲ) ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ‘ਨਾਮ’ ਹੀ (ਇਥੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ) ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ · ਅੰਗ 1091
-
ਏਕੋ ਨਿਹਚਲ ਨਾਮ ਧਨੁ ਹੋਰੁ ਧਨੁ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥
ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਇਕ ਐਸਾ ਧਨ ਹੈ ਜੋ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਧਨ ਕਦੇ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਕਦੇ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ · ਅੰਗ 511
-
ਸਰਬ ਰੋਗ ਕਾ ਅਉਖਦੁ ਨਾਮੁ ॥
ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹੈ,
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ · ਅੰਗ 274
-
ਅਉਖਧੁ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਹੈ ਜਿਤੁ ਰੋਗੁ ਨ ਵਿਆਪੈ ॥
ਹੇ ਭਾਈ! ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ (ਇਕ ਐਸੀ) ਦਵਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਬਰਕਤਿ ਨਾਲ (ਕੋਈ ਭੀ) ਰੋਗ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ ।
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ · ਅੰਗ 814
-
ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦੀਓ ਗੁਰਿ ਅਵਖਧੁ ਉਤਰਿ ਗਇਓ ਸਭੁ ਤਾਪ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
(ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦਵਾਈ ਹੈ) ਗੁਰੂ ਨੇ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਰਿ-ਨਾਮ ਦੀ ਦਵਾਈ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਦਾ ਹਰੇਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਤਾਪ (ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼) ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ।੧।ਰਹਾਉ।
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ · ਅੰਗ 500
-
ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਜਨੁ ਨਾਮੁ ਸਮਾਰੈ ॥੩॥
ਸੇਵਕ ਆਪਣੇ ਇਕ ਇਕ ਸਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ (ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ) ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ।੩।
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ · ਅੰਗ 189
-
ਸਾਸਿ ਗ੍ਰਾਸਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ ॥
ਦਮ-ਬ-ਦਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ,
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ · ਅੰਗ 289
-
ਡਿਠਾ ਸਭੁ ਸੰਸਾਰੁ ਸੁਖੁ ਨ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ॥
ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ (ਟੋਲ ਕੇ) ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ।
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ · ਅੰਗ 322
-
ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਸੁਖੁ ਨ ਪਾਈਐ ਨਾ ਦੁਖੁ ਵਿਚਹੁ ਜਾਇ ॥
(ਹੇ ਭਾਈ!) ਹਰਿ-ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਅੰਦਰੋਂ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ।
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ · ਅੰਗ 430
-
ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਨਾਮੁ ਨ ਪਾਈਐ ਪੜਿ ਥਾਕੇ ਸਾਂਤਿ ਨ ਆਈ ਹੇ ॥੫॥
ਹੇ ਭਾਈ! ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਰਨ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ (ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਠੰਢ ਨਹੀਂ ਪੈ ਸਕਦੀ) । ਪੰਡਿਤ ਲੋਕ (ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਧਰਮ ਪੁਸਤਕ) ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਥੱਕ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੈਦਾ ਨਾਹ ਹੋਈ ।੫।
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ · ਅੰਗ 1046