Answer
What does Gurbani say about the Guru?
In short
Gurbani uses two families of image for the Guru and they say different things. The first is light: without the Guru there is pitch darkness, and the Guru is the lamp lit in it. The second is crossing: the Guru is the ladder, the boat, the raft and the boatman, without which no one gets across. Together they say the Guru is not an intermediary who carries a message but the means by which a person sees, and the means by which they get somewhere. What is removed is described as doubt and duality rather than lack of information.
The starkest statement is also the most repeated, appearing in nearly identical words across four different authors.
ਬਾਝੁ ਗੁਰੂ ਹੈ ਅੰਧ ਅੰਧਾਰਾ ॥
baajh guroo hai a(n)dh a(n)dhaaraa
Without the Guru, there is only pitch-black darkness.
Guru Amar Daas Ji joins the darkness to a practical consequence, ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਬਿਨੁ ਘੋਰ ਅੰਧਾਰੁ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮਗੁ ਨ ਪਾਏ
Ang 244, and Bhatt Nal states the same in the Swaiye: ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਘੋਰੁ ਅੰਧਾਰੁ ਗੁਰੂ ਬਿਨੁ ਸਮਝ ਨ ਆਵੈ
Ang 1399. That a line recurs this often across the corpus is itself information. It is being treated as a settled premise rather than an argument still being made.
Against the darkness stands the lamp, and the image is careful. Guru Amar Daas Ji writes ਜਿਉ ਅੰਧੇਰੈ ਦੀਪਕੁ ਬਾਲੀਐ ਤਿਉ ਗੁਰ ਗਿਆਨਿ ਅਗਿਆਨੁ ਤਜਾਇ ॥੨
Ang 39, and Guru Arjan Dev Ji uses medicine instead: ਗਿਆਨ ਅੰਜਨੁ ਗੁਰਿ ਦੀਆ ਅਗਿਆਨ ਅੰਧੇਰ ਬਿਨਾਸੁ
Ang 293. A lamp does not create what the room contains. Ointment does not create the thing the eye then sees. In both figures the Guru changes the seeing, not the object, which is consistent with everything Gurbani says about the divine already being present in every heart.
The second family of images is about movement rather than sight.
ਗੁਰੁ ਪਉੜੀ ਬੇੜੀ ਗੁਰੂ ਗੁਰੁ ਤੁਲਹਾ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥
gur pauRee beRee guroo gur tulahaa har naau
The Guru is the Ladder, the Guru is the Boat, and the Guru is the Raft to take me to the Lord's Name.
Guru Nanak Dev Ji piles them up because no single one is sufficient: a ladder for climbing, a boat for water too deep to stand in, a raft for someone with no boat. He returns to it elsewhere, ਗੁਰੁ ਬੋਹਿਥੁ ਗੁਰੁ ਬੇੜੀ ਤੁਲਹਾ ਮਨ ਹਰਿ ਜਪਿ ਪਾਰਿ ਲੰਘਾਇਆ ॥੧
Ang 1040, and Bhatt Gayandh adds the figure that closes off self-rescue: ਗੁਰੁ ਜਹਾਜੁ ਖੇਵਟੁ ਗੁਰੂ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਤਰਿਆ ਨ ਕੋਇ
Ang 1401. The Guru is the boat and the one steering it.
What is it that the Guru actually removes? Not ignorance of facts. Guru Nanak Dev Ji names it as ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤ ਦੁਬਿਧਾ ਭਾਗੈ
Ang 153, and elsewhere pairs it with the problem of a mind that will not settle: ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਤਾ ਸਹਸਾ ਤੂਟੈ ਧਾਵਤੁ ਵਰਜਿ ਰਹਾਈਐ
Ang 730. Doubt and duality are the targets, and both are conditions of a person rather than gaps in their knowledge.
That is why Gurbani never presents the Guru as a source of information to be consulted. The Guru is what makes a person able to see what is in front of them and able to cross what they could not cross alone, and the light and the boat are two ways of saying the same thing.
Panktis cited
-
ਬਾਝੁ ਗੁਰੂ ਹੈ ਅੰਧ ਅੰਧਾਰਾ ॥
Without the Guru, there is only pitch-black darkness.
Guru Amar Daas Ji · Ang 125
-
ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਬਿਨੁ ਘੋਰ ਅੰਧਾਰੁ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮਗੁ ਨ ਪਾਏ ॥
Without serving the Guru, there is only pitch darkness. Without the Guru, the Way is not found.
Guru Amar Daas Ji · Ang 244
-
ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਘੋਰੁ ਅੰਧਾਰੁ ਗੁਰੂ ਬਿਨੁ ਸਮਝ ਨ ਆਵੈ ॥
Without the Guru, there is utter darkness; without the Guru, understanding does not come.
Bhatt Nal · Ang 1399
-
ਜਿਉ ਅੰਧੇਰੈ ਦੀਪਕੁ ਬਾਲੀਐ ਤਿਉ ਗੁਰ ਗਿਆਨਿ ਅਗਿਆਨੁ ਤਜਾਇ ॥੨॥
Like a lamp lit in the darkness, the spiritual wisdom of the Guru dispels ignorance. ||2||
Guru Amar Daas Ji · Ang 39
-
ਗਿਆਨ ਅੰਜਨੁ ਗੁਰਿ ਦੀਆ ਅਗਿਆਨ ਅੰਧੇਰ ਬਿਨਾਸੁ ॥
The Guru has given the healing ointment of spiritual wisdom, and dispelled the darkness of ignorance.
Guru Arjan Dev Ji · Ang 293
-
ਗੁਰੁ ਪਉੜੀ ਬੇੜੀ ਗੁਰੂ ਗੁਰੁ ਤੁਲਹਾ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥
The Guru is the Ladder, the Guru is the Boat, and the Guru is the Raft to take me to the Lord's Name.
Guru Nanak Dev Ji · Ang 17
-
ਗੁਰੁ ਬੋਹਿਥੁ ਗੁਰੁ ਬੇੜੀ ਤੁਲਹਾ ਮਨ ਹਰਿ ਜਪਿ ਪਾਰਿ ਲੰਘਾਇਆ ॥੧॥
The Guru is the boat, the ship, the raft; meditating on the Lord in your mind, you shall be carried across to the other side. ||1||
Guru Nanak Dev Ji · Ang 1040
-
ਗੁਰੁ ਜਹਾਜੁ ਖੇਵਟੁ ਗੁਰੂ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਤਰਿਆ ਨ ਕੋਇ ॥
The Guru is the Boat, and the Guru is the Boatman. Without the Guru, no one can cross over.
Bhatt Gayandh · Ang 1401
-
ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤ ਦੁਬਿਧਾ ਭਾਗੈ ॥
Meeting the True Guru, duality is dispelled.
Guru Nanak Dev Ji · Ang 153
-
ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਤਾ ਸਹਸਾ ਤੂਟੈ ਧਾਵਤੁ ਵਰਜਿ ਰਹਾਈਐ ॥
Meeting with the True Guru, doubt is dispelled, and the wandering mind is restrained.
Guru Nanak Dev Ji · Ang 730
ਗੁਰੂ ਬਾਰੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ?
ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ
ਗੁਰਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਲਈ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਰਤਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਚਾਨਣ ਦੀ ਹੈ: ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਘੁੱਪ ਹਨੇਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਓਸ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਬਲਦਾ ਦੀਵਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਹੈ: ਗੁਰੂ ਪੌੜੀ ਵੀ ਹੈ, ਬੇੜੀ ਵੀ, ਤੁਲਹਾ ਵੀ ਤੇ ਮਲਾਹ ਵੀ, ਤੇ ਏਹਦੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ। ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਏਹ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰੂ ਕੋਈ ਵਿਚੋਲਾ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜਾ ਸੁਨੇਹਾ ਪੁਚਾਵੇ, ਸਗੋਂ ਓਹ ਵਸੀਲਾ ਹੈ ਜਿਹਦੇ ਨਾਲ ਬੰਦਾ ਵੇਖਦਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਜੋ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਓਹ ਭਰਮ ਤੇ ਦੁਬਿਧਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ।
ਸਭ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਗੱਲ ਓਹੀ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਲਗਭਗ ਓਹਨਾਂ ਹੀ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਚਾਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਬਾਣੀਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਬਾਝੁ ਗੁਰੂ ਹੈ ਅੰਧ ਅੰਧਾਰਾ ॥
baajh guroo hai a(n)dh a(n)dhaaraa
ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ (ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਦਾ) ਘੱੁਪ ਹਨੇਰਾ ਛਾਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਏਸ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਸਿੱਟੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਬਿਨੁ ਘੋਰ ਅੰਧਾਰੁ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮਗੁ ਨ ਪਾਏ
ਅੰਗ 244, ਤੇ ਭੱਟ ਨਲ੍ਹ ਸਵੱਈਆਂ ਵਿਚ ਏਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਘੋਰੁ ਅੰਧਾਰੁ ਗੁਰੂ ਬਿਨੁ ਸਮਝ ਨ ਆਵੈ
ਅੰਗ 1399। ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਦਾ ਏਨੀ ਵਾਰ ਆਉਣਾ ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ ਸੂਚਨਾ ਹੈ। ਏਹਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਦਲੀਲ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ, ਮੰਨੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ਵਾਂਗ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀਵਾ ਹੈ, ਤੇ ਏਹ ਤਸਵੀਰ ਸੋਚ ਕੇ ਚੁਣੀ ਗਈ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਜਿਉ ਅੰਧੇਰੈ ਦੀਪਕੁ ਬਾਲੀਐ ਤਿਉ ਗੁਰ ਗਿਆਨਿ ਅਗਿਆਨੁ ਤਜਾਇ ॥੨
ਅੰਗ 39, ਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹਨ: ਗਿਆਨ ਅੰਜਨੁ ਗੁਰਿ ਦੀਆ ਅਗਿਆਨ ਅੰਧੇਰ ਬਿਨਾਸੁ
ਅੰਗ 293। ਦੀਵਾ ਕਮਰੇ ਦੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਬਣਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ। ਸੁਰਮਾ ਓਹ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਘੜਦਾ ਜਿਹੜੀ ਅੱਖ ਫਿਰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਅੱਖ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਵੇਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਏਹ ਓਸੇ ਗੱਲ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਰੇਕ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਹੈ।
ਦੂਜੀ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੇਖਣ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਤੁਰਨ ਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗੁਰੁ ਪਉੜੀ ਬੇੜੀ ਗੁਰੂ ਗੁਰੁ ਤੁਲਹਾ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥
gur pauRee beRee guroo gur tulahaa har naau
ਉਸ (ਹਰਿ-ਮੰਦਰ-ਕਿਲੇ੍ਹ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਸਤੇ) ਗੁਰੂ ਪਉੜੀ ਹੈ, (ਇਸ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੰੁਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਸਤੇ) ਗੁਰੂ ਬੇੜੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ (ਦੇਣ ਵਾਲਾ) ਗੁਰੂ ਹੀ ਤੁਲਹਾ ਹੈ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਏਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਇੱਕ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਰੱਖਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ: ਚੜ੍ਹਨ ਲਈ ਪੌੜੀ, ਓਸ ਪਾਣੀ ਲਈ ਬੇੜੀ ਜਿਹੜਾ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਓਹਦੇ ਲਈ ਤੁਲਹਾ ਜਿਹਦੇ ਕੋਲ ਬੇੜੀ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਏਹੀ ਗੱਲ ਹੋਰ ਥਾਂ ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਗੁਰੁ ਬੋਹਿਥੁ ਗੁਰੁ ਬੇੜੀ ਤੁਲਹਾ ਮਨ ਹਰਿ ਜਪਿ ਪਾਰਿ ਲੰਘਾਇਆ ॥੧
ਅੰਗ 1040, ਤੇ ਭੱਟ ਗਯੰਦ ਓਹ ਤਸਵੀਰ ਜੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜੀ ਆਪੇ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਰਾਹ ਹੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: ਗੁਰੁ ਜਹਾਜੁ ਖੇਵਟੁ ਗੁਰੂ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਤਰਿਆ ਨ ਕੋਇ
ਅੰਗ 1401। ਗੁਰੂ ਬੇੜੀ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਓਹਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ।
ਗੁਰੂ ਹਟਾਉਂਦਾ ਕੀ ਹੈ? ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਏਹਨੂੰ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤ ਦੁਬਿਧਾ ਭਾਗੈ
ਅੰਗ 153 ਆਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਏਸ ਨੂੰ ਓਸ ਮਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ ਜਿਹੜਾ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ: ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਤਾ ਸਹਸਾ ਤੂਟੈ ਧਾਵਤੁ ਵਰਜਿ ਰਹਾਈਐ
ਅੰਗ 730। ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਭਰਮ ਤੇ ਦੁਬਿਧਾ ਹਨ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਬੰਦੇ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹਨ, ਓਹਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ।
ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਓਸ ਸੋਮੇ ਵਾਂਗ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਜਿਹਦੇ ਕੋਲੋਂ ਜਾ ਕੇ ਕੁਝ ਪੁੱਛ ਲਈਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਓਹ ਹੈ ਜਿਹਦੇ ਨਾਲ ਬੰਦਾ ਸਾਹਮਣੇ ਪਈ ਚੀਜ਼ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਓਹ ਪਾਰ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਦੀਵਾ ਤੇ ਬੇੜੀ ਓਸੇ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਦੇ ਦੋ ਢੰਗ ਹਨ।
ਹਵਾਲੇ
-
ਬਾਝੁ ਗੁਰੂ ਹੈ ਅੰਧ ਅੰਧਾਰਾ ॥
ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ (ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਦਾ) ਘੱੁਪ ਹਨੇਰਾ ਛਾਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ · ਅੰਗ 125
-
ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਬਿਨੁ ਘੋਰ ਅੰਧਾਰੁ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮਗੁ ਨ ਪਾਏ ॥
ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਰਨ ਪੈਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਉਸ ਨੂੰ (ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਹੀ) ਰਸਤਾ ਲੱਭ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ।
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ · ਅੰਗ 244
-
ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਘੋਰੁ ਅੰਧਾਰੁ ਗੁਰੂ ਬਿਨੁ ਸਮਝ ਨ ਆਵੈ ॥
ਸਤਿਗੁਰੂ (ਦੀ ਸਰਨ ਪੈਣ) ਤੋਂ ਬਿਨਾ (ਮਨੁੱਖਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿਚ) ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਹਨੇਰਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ (ਸਹੀ ਜੀਵਨ ਦੀ) ਸਮਝ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ।
Bhatt Nal · ਅੰਗ 1399
-
ਜਿਉ ਅੰਧੇਰੈ ਦੀਪਕੁ ਬਾਲੀਐ ਤਿਉ ਗੁਰ ਗਿਆਨਿ ਅਗਿਆਨੁ ਤਜਾਇ ॥੨॥
ਜਿਵੇਂ (ਜੇ) ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਦੀਵਾ ਬਾਲ ਦੇਈਏ (ਤਾਂ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਤਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਸਮਝ ਦੀ ਬਰਕਤਿ ਨਾਲ (ਹਉਮੈ-ਰੂਪ) ਬੇ-ਸਮਝੀ (ਦਾ ਹਨੇਰਾ) ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।੨।
ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ · ਅੰਗ 39
-
ਗਿਆਨ ਅੰਜਨੁ ਗੁਰਿ ਦੀਆ ਅਗਿਆਨ ਅੰਧੇਰ ਬਿਨਾਸੁ ॥
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ) ਸਤਿਗੁਰੂ ਨੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸੁਰਮਾ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅਗਿਆਨ (ਰੂਪ) ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ · ਅੰਗ 293
-
ਗੁਰੁ ਪਉੜੀ ਬੇੜੀ ਗੁਰੂ ਗੁਰੁ ਤੁਲਹਾ ਹਰਿ ਨਾਉ ॥
ਉਸ (ਹਰਿ-ਮੰਦਰ-ਕਿਲੇ੍ਹ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਸਤੇ) ਗੁਰੂ ਪਉੜੀ ਹੈ, (ਇਸ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੰੁਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਸਤੇ) ਗੁਰੂ ਬੇੜੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ (ਦੇਣ ਵਾਲਾ) ਗੁਰੂ ਹੀ ਤੁਲਹਾ ਹੈ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ · ਅੰਗ 17
-
ਗੁਰੁ ਬੋਹਿਥੁ ਗੁਰੁ ਬੇੜੀ ਤੁਲਹਾ ਮਨ ਹਰਿ ਜਪਿ ਪਾਰਿ ਲੰਘਾਇਆ ॥੧॥
ਹੇ ਮਨ! (ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਲਈ) ਗੁਰੂ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਬੇੜੀ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਤੁਲਹਾ ਹੈ, (ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਰਨ ਪੈ ਕੇ) ਹਰਿ-ਨਾਮ ਜਪ, (ਜਿਸ ਜਿਸ ਨੇ ਜਪਿਆ ਹੈ ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ) ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ।੧।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ · ਅੰਗ 1040
-
ਗੁਰੁ ਜਹਾਜੁ ਖੇਵਟੁ ਗੁਰੂ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਤਰਿਆ ਨ ਕੋਇ ॥
(ਇਸ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਤਾਰਨ ਲਈ) ਗੁਰੂ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਹੀ ਮਲਾਹ ਹੈ, ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਣੀ ਗੁਰੂ (ਦੀ ਸਹੈਤਾ) ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਤਰ ਸਕਿਆ ।
Bhatt Gayandh · ਅੰਗ 1401
-
ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤ ਦੁਬਿਧਾ ਭਾਗੈ ॥
ਜੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਮਿਲ ਪਏ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਦੁਬਿਧਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ · ਅੰਗ 153
-
ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਤਾ ਸਹਸਾ ਤੂਟੈ ਧਾਵਤੁ ਵਰਜਿ ਰਹਾਈਐ ॥
ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਮਿਲ ਪਏ ਤਾਂ ਮਨ ਦਾ ਸਹਿਮ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਲ ਦੌੜਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਰੱਖ ਸਕੀਦਾ ਹੈ, (ਮਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ) ਚਸ਼ਮਾ ਚੱਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ,
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ · ਅੰਗ 730